Adeus, Pulpite Irreversível?
- Prof. Dr. Marco Aurélio Gagliardi Borges

- 14 de out. de 2025
- 3 min de leitura
A nova proposta de classificação diagnóstica da AAE e ESE, então é um adeus ao termo Pulpite Irreversível ?
Contexto Histórico
Em 2009, a American Association of Endodontists (AAE) consolidou sua terminologia diagnóstica, definindo os termos “pulpite reversível” e “pulpite irreversível” como categorias principais para inflamações pulpares. Essa classificação serviu como guia clínico por mais de uma década, sendo amplamente incorporada em prontuários, livros-texto e pesquisas internacionais (AAE Consensus Conference Recommended Diagnostic Terminology, 2009).
Entretanto, ao longo dos anos, esse modelo passou a ser criticado pela comunidade científica. O termo irreversível sugere uma condição definitiva, condenando a polpa ao tratamento endodôntico radical (pulpectomia), sem considerar o potencial de reparo demonstrado em diversos estudos recentes.

O Problema do Termo “Irreversível”
O uso de “pulpite irreversível” implica que a inflamação pulpar não pode ser revertida, devendo obrigatoriamente levar ao tratamento endodôntico convencional. Porém, pesquisas clínicas e histológicas demonstraram que, mesmo em casos diagnosticados como “irreversíveis”, há potencial de sucesso com terapias mais conservadoras, como a Terapia Pulpar Vital (VPT), incluindo pulpotomias parciais e totais (Taha et al., 2017; Asgary et al., 2018).
Dessa forma, a classificação antiga não traduzia a realidade biológica da polpa dentária, que apresenta capacidade de reparo em diversos níveis inflamatórios.
Antes da técnica, vem o diagnóstico.
Na Endodontia, o erro raramente começa na obturação.
Muitas vezes, começa na interpretação incompleta da dor, dos testes clínicos e da radiografia.
Baixe gratuitamente o Guia Clínico de Diagnóstico e Tratamento Endodôntico da EndoToday.
A Nova Proposta AAE–ESE (2023–2025)
Reconhecendo essas limitações, a AAE e a European Society of Endodontology (ESE) formaram um comitê conjuntoque apresentou, em 2023, uma nova proposta de terminologia diagnóstica para consulta pública. O objetivo foi alinhar a nomenclatura às evidências contemporâneas sobre a biologia pulpar e os resultados clínicos da VPT.
Na nova tabela diagnóstica, os termos foram ajustados:
Pulpa normal
Pulpite leve (antes: reversível)
Pulpite severa (antes: irreversível)
Necrose pulpar
Essa mudança busca eliminar a ideia de “irreversibilidade absoluta” e promover a noção de um espectro inflamatório contínuo, em que a tomada de decisão clínica deve se basear em sinais, sintomas e condições do remanescente pulpar, e não em uma etiqueta diagnóstica estática (AAE–ESE Joint Committee Proposal, 2023).


Implicações Clínicas
A adoção dessa nova classificação tem impacto direto na prática:
Maior abertura para VPT – Casos antes indicados diretamente para tratamento endodôntico podem ser avaliados para terapias conservadoras.
Diagnóstico mais preciso – A terminologia reflete melhor a realidade histopatológica e clínica da polpa.
Alinhamento com a biologia – A visão em “espectro inflamatório” facilita a individualização do tratamento.
Ensino e pesquisa – A formação acadêmica deve incorporar essa atualização, preparando novos profissionais para uma prática mais biológica e conservadora.
“Do rótulo fixo à visão em espectro inflamatório: uma nova era para o diagnóstico pulpar.”
Conclusão
A substituição dos termos “pulpite reversível” e “irreversível” pela classificação leve e severa representa não apenas uma mudança terminológica, mas uma mudança de paradigma na Endodontia. O foco desloca-se de um diagnóstico determinista para uma avaliação mais integrada e dinâmica, favorecendo decisões clínicas conservadoras e baseadas em evidências.
Ainda que a proposta esteja em fase de consulta pública, é fundamental que professores, clínicos e pesquisadores conheçam e discutam essa atualização. A tendência é que, nos próximos anos, essa nomenclatura se torne o novo padrão de referência internacional.
Referências
American Association of Endodontists. Consensus Conference Recommended Diagnostic Terminology. Chicago: AAE, 2009.
Taha, N. A., et al. (2018). "Outcome of full pulpotomy using Biodentine in adult patients with symptoms indicative of irreversible pulpitis." International Endodontic Journal, 50(11): 940–948..
AAE–ESE Joint Committee. Proposed Terminology Update for Endodontic Diagnosis. AAE & ESE, 2023.
El Sweify, H. M., Abdelsalam, N., Hashem, N., Fouda, A. M., Bourauel, C., Sharaan, M. (2025). "Investigation of the location of the apical constriction in relation to the flash bar of an apex locator: a micro-CT study." Journal of Endodontics, 51(1): 12–20.
#Endodontia #endotoday #DentistaEndodontista #TratamentoDeCanal #EspecialistaEmEndodontia #EndodontiaBrasil #CanalRadicular #EndodontiaAvançada #MicroscopiaEndodôntica #EndodontiaModerna #ClínicaDeEndodontia


Tải rikvip hôm trước mình cũng chỉ bấm vào xem thử cho biết vì thấy mấy ông bạn nói hoài. Vào rồi mới để ý là trang họ làm khá dễ nhìn, kéo xuống không bị rối mắt kiểu chữ dồn một cục. Mình thích nhất là phần thông tin điều khoản với mấy mục giới thiệu đặt khá lộ, đọc lướt vài dòng là hiểu họ nói gì, khỏi phải đi tìm vòng vòng. Với lại thấy họ có nhắc vụ bảo mật như SSL 256-bit với xác thực OTP, nên cảm giác đăng nhập hay thao tác cũng đỡ ngại hơn chút. Nói chung mình không ngồi test game gì nhiều, chỉ xem giao diện và cách trình…
GG88 mình mới ghé thử vì thấy bạn bè nhắc hoài, chủ yếu vào xem trang bày biện ra sao chứ không ngồi đọc kỹ. Cảm giác đầu tiên là giao diện khá thoáng, chia khối rõ nên lướt xuống không bị rối mắt. Mình có để ý họ có mấy bài kiểu giải thích cho người mới, như bài “Bao lô là gì?” nhìn tiêu đề là biết đang nói về gì, đỡ phải đoán. Thanh menu đặt chỗ dễ thấy, bấm qua lại giữa các mục cũng nhanh, không bị vòng vo. Nói chung vào xem vài phút là nắm được trang có gì nhờ tiêu đề nổi và các khối nội dung xếp gọn gàng ngay trên…
gg88 mình cũng chỉ ghé thử vì thấy mọi người nhắc nhiều, kiểu tò mò xem trang trông ra sao thôi. Vào rồi mới thấy giao diện khá thoáng, nhìn “nét” trên màn hình lớn, chữ với các khối nội dung tách ra rõ nên lướt nhanh không bị rối. Mình không chơi gì cả, chỉ kéo xuống xem họ viết bài thế nào thì thấy có mấy bài hướng dẫn kiểu Tam Cúc, Phỏm, đọc lướt cũng dễ nắm ý chứ không bị nhồi chữ dài ngoằng. Nói chung cảm giác họ sắp xếp theo nhóm ổn, tìm thứ mình cần cũng nhanh. Ấn tượng nhất vẫn là kiểu giao diện 4k nên tiêu đề và các block thông…