Adeus, Pulpite Irreversível?
Atualizado: 23 de set.
A nova proposta de classificação diagnóstica da AAE e ESE, então é um adeus ao termo Pulpite Irreversível ?
Atualização editorial EndoToday: consulte a síntese clínica atual na Trilha de Diagnóstico Endodôntico.
Contexto Histórico
Em 2009, a American Association of Endodontists (AAE) consolidou sua terminologia diagnóstica, definindo os termos “pulpite reversível” e “pulpite irreversível” como categorias principais para inflamações pulpares. Essa classificação serviu como guia clínico por mais de uma década, sendo amplamente incorporada em prontuários, livros-texto e pesquisas internacionais (AAE Consensus Conference Recommended Diagnostic Terminology, 2009).
Entretanto, ao longo dos anos, esse modelo passou a ser criticado pela comunidade científica. O termo irreversível sugere uma condição definitiva, condenando a polpa ao tratamento endodôntico radical (pulpectomia), sem considerar o potencial de reparo demonstrado em diversos estudos recentes.

O Problema do Termo “Irreversível”
O uso de “pulpite irreversível” implica que a inflamação pulpar não pode ser revertida, devendo obrigatoriamente levar ao tratamento endodôntico convencional. Porém, pesquisas clínicas e histológicas demonstraram que, mesmo em casos diagnosticados como “irreversíveis”, há potencial de sucesso com terapias mais conservadoras, como a Terapia Pulpar Vital (VPT), incluindo pulpotomias parciais e totais (Taha et al., 2017; Asgary et al., 2018).
Dessa forma, a classificação antiga não traduzia a realidade biológica da polpa dentária, que apresenta capacidade de reparo em diversos níveis inflamatórios.
Antes da técnica, vem o diagnóstico.
Na Endodontia, o erro raramente começa na obturação.
Muitas vezes, começa na interpretação incompleta da dor, dos testes clínicos e da radiografia.
Baixe gratuitamente o Guia Clínico de Diagnóstico e Tratamento Endodôntico da EndoToday.
A Nova Proposta AAE–ESE (2023–2025)
Reconhecendo essas limitações, a AAE e a European Society of Endodontology (ESE) formaram um comitê conjuntoque apresentou, em 2023, uma nova proposta de terminologia diagnóstica para consulta pública. O objetivo foi alinhar a nomenclatura às evidências contemporâneas sobre a biologia pulpar e os resultados clínicos da VPT.
Na nova tabela diagnóstica, os termos foram ajustados:
Pulpa normal
Pulpite leve (antes: reversível)
Pulpite severa (antes: irreversível)
Necrose pulpar
Essa mudança busca eliminar a ideia de “irreversibilidade absoluta” e promover a noção de um espectro inflamatório contínuo, em que a tomada de decisão clínica deve se basear em sinais, sintomas e condições do remanescente pulpar, e não em uma etiqueta diagnóstica estática (AAE–ESE Joint Committee Proposal, 2023).


Implicações Clínicas
A adoção dessa nova classificação tem impacto direto na prática:
Maior abertura para VPT – Casos antes indicados diretamente para tratamento endodôntico podem ser avaliados para terapias conservadoras.
Diagnóstico mais preciso – A terminologia reflete melhor a realidade histopatológica e clínica da polpa.
Alinhamento com a biologia – A visão em “espectro inflamatório” facilita a individualização do tratamento.
Ensino e pesquisa – A formação acadêmica deve incorporar essa atualização, preparando novos profissionais para uma prática mais biológica e conservadora.
“Do rótulo fixo à visão em espectro inflamatório: uma nova era para o diagnóstico pulpar.”
Conclusão
A substituição dos termos “pulpite reversível” e “irreversível” pela classificação leve e severa representa não apenas uma mudança terminológica, mas uma mudança de paradigma na Endodontia. O foco desloca-se de um diagnóstico determinista para uma avaliação mais integrada e dinâmica, favorecendo decisões clínicas conservadoras e baseadas em evidências.
Ainda que a proposta esteja em fase de consulta pública, é fundamental que professores, clínicos e pesquisadores conheçam e discutam essa atualização. A tendência é que, nos próximos anos, essa nomenclatura se torne o novo padrão de referência internacional.
Referências
American Association of Endodontists. Consensus Conference Recommended Diagnostic Terminology. Chicago: AAE, 2009.
Taha, N. A., et al. (2018). "Outcome of full pulpotomy using Biodentine in adult patients with symptoms indicative of irreversible pulpitis." International Endodontic Journal, 50(11): 940–948..
AAE–ESE Joint Committee. Proposed Terminology Update for Endodontic Diagnosis. AAE & ESE, 2023.
El Sweify, H. M., Abdelsalam, N., Hashem, N., Fouda, A. M., Bourauel, C., Sharaan, M. (2025). "Investigation of the location of the apical constriction in relation to the flash bar of an apex locator: a micro-CT study." Journal of Endodontics, 51(1): 12–20.
#Endodontia #endotoday #DentistaEndodontista #TratamentoDeCanal #EspecialistaEmEndodontia #EndodontiaBrasil #CanalRadicular #EndodontiaAvançada #MicroscopiaEndodôntica #EndodontiaModerna #ClínicaDeEndodontia



ae888 có đáng để ghé lướt thử không? Mình nghĩ là cũng đáng, ít nhất để xem họ bố trí trang ra sao thôi, vì mấy chỗ kiểu này mình vẫn hay dè chừng. Mình vào chủ yếu để nhìn nhanh mấy khối nội dung và cách họ đặt tiêu đề, kéo xuống phát là thấy từng đoạn tách bạch nên đỡ phải mò, đọc lướt cũng bắt được ý. Có phần giới thiệu thương hiệu kiểu nhắc mốc từ 2012, viết gọn gàng nên mình đọc một hơi là xong, không kiểu nhồi chữ làm nản. Bấm qua lại vài mục thấy phản hồi ổn, nhất là trên điện thoại, cuộn với chạm đều mượt. Nói chung mình thấy…
https://rr88.com.se/ ban đầu mình cũng hơi nghi ngờ vì mấy trang kiểu này hay rối, nên mình chỉ định lướt vài giây rồi thoát. Ai dè mở lên thì bố cục lại khá dễ chịu, mấy mục chính nằm ngay chỗ nhìn phát thấy liền nên mình không phải đảo mắt tìm, và thao tác chuyển qua lại giữa các trang con cũng ổn, bấm cái là sang chứ không kiểu đợi lâu hay bị giật. Mình không đọc kỹ nội dung đâu, chỉ kéo lên kéo xuống như người dùng bình thường thôi mà vẫn cảm giác mọi thứ sắp xếp có trật tự, nhất là các khối thông tin chia theo cột nên nhìn gọn, chạy nhanh vẫn…
Nhà Cái RR88 tối qua mình lướt thử lúc đang nghỉ tay một chút, mở lên cái là thấy trang chia bố cục theo từng khối rõ ràng nên mắt bắt nhịp khá nhanh. Mình không đi sâu đọc hết đâu, chỉ liếc qua cách họ sắp xếp thông tin cho người mới, và thấy phần chữ với khoảng trắng cân đối nên đỡ mỏi mắt (mình hay ngại mấy trang nhồi chữ dày đặc). Có mấy đoạn trình bày dạng bảng theo cột nhìn gọn, tìm mục cần xem chỉ cần đảo mắt một vòng là ra, không phải cuộn lên xuống nhiều. Menu đặt ngay chỗ dễ thấy nên chuyển qua lại cũng trơn tru, bấm vài lần…